Жас әйелдердегі етеккір циклының бұзылыстары

Етеккір циклының бұзылыстары — жас әйелдердің гинекологқа жиі қаралуының негізгі себептерінің бірі. Қазіргі деректер бойынша, репродуктивті жастағы қыздардың 30–40%-ында дисменорея, аменорея немесе циклдың тұрақсыздығы байқалады.

Бұл мәселе өмір сапасына ғана әсер етпей, сонымен қатар эндокриндік, гинекологиялық немесе жүйелік аурулардың ерте белгісі болуы мүмкін.


Қандай цикл норма болып саналады?

Қалыпты етеккір циклы келесі сипаттамалармен анықталады:
• ұзақтығы 21–35 күн
• тұрақтылығы
• етеккір ұзақтығы 3–7 күн
• қан жоғалтудың қалыпты мөлшері

Осы көрсеткіштерден кез келген ауытқу маманның назарын қажет етеді.

Етеккір циклы бұзылыстарының түрлері

Жас әйелдерде жиі кездеседі:
• Олигоменорея — сирек етеккір
• Аменорея — етеккірдің болмауы
• Полименорея — жиі етеккір
• Гиперменорея — көп қан кету
• Дисменорея — ауырсынумен өтетін етеккір

Негізгі себептері

1. Гормональды бұзылыстар

Ең жиі себеп — гормондардың теңгерімсіздігі:
• гипоталамус-гипофиз жүйесінің бұзылысы
• аналық без қызметінің бұзылысы
• қалқанша без аурулары

2. Поликистозды аналық без синдромы (ПКАБС)

Жас әйелдерде цикл бұзылысының негізгі себептерінің бірі.
Келесі белгілермен қатар жүреді:
• етеккірдің тұрақсыздығы
• безеу (акне)
• артық түктену
• инсулинорезистенттілік

3. Стресс және өмір салты
• созылмалы стресс
• ұйқының жеткіліксіздігі
• салмақтың күрт өзгеруі
• шамадан тыс физикалық жүктеме

4. Қабыну аурулары

Кіші жамбас ағзаларының инфекциялары аналық без бен эндометрий қызметін бұзуы мүмкін.

5. Эндокриндік аурулар
• гипотиреоз
• гиперпролактинемия
• қант диабеті

Диагностика

Клиникада кешенді тәсіл қолданылады:

1. Анамнез жинау
• цикл ұзақтығы мен тұрақтылығы
• стресс деңгейі
• салмақ өзгерісі
• қосымша симптомдар


2. Гинекологиялық қарау

3. Зертханалық тексерулер
• гормондар (ФСГ, ЛГ, пролактин, ТТГ, эстрогендер, прогестерон)
• қандағы глюкоза
• инсулин

4. Аспаптық диагностика
• кіші жамбас ағзаларының УДЗ
• қажет болса — гипофиздің МРТ


Заманауи емдеу тәсілдері

Емдеу бұзылыстың себебіне байланысты жеке таңдалады.

1. Гормональды терапия
• біріктірілген оральды контрацептивтер
• прогестиндер

2. Өмір салтын түзету
• дұрыс тамақтану
• стрессті азайту
• қалыпты физикалық белсенділік


3. Қоса жүретін ауруларды емдеу
• қалқанша безді емдеу
• инсулинорезистенттілікті түзету

4. Қабынуға қарсы терапия

Инфекция болған жағдайда

Неліктен бұл мәселені елемеуге болмайды?

Етеккір циклының бұзылыстары келесі асқынуларға әкелуі мүмкін:
• бедеулік
• гормональды бұзылыстар
• эндометрий гиперплазиясы
• өмір сапасының төмендеуі

Алдын алу
• гинекологқа тұрақты қаралу (жылына 1 рет)
• дене салмағын бақылау
• стрессті басқару
• ауруларды дер кезінде емдеу

Қорытынды

Етеккір циклының бұзылыстары — бұл жай ғана уақытша өзгеріс емес, ағзаның маңызды сигналы. Ерте диагностика және дұрыс емдеу циклды қалпына келтіруге ғана емес, болашақтағы асқынулардың алдын алуға мүмкіндік береді.

Кожабекова клиникасында әр пациентке жеке көзқарасқа негізделген заманауи диагностика және емдеу әдістері қолданылады.